Znaki Czasu Centrum Sztuki Współczesnej Toruń

Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu to jedno z niewielu miejsc w Polsce, które od podstaw zaprojektowano z myślą o sztuce współczesnej. Otwarte w czerwcu 2008 roku, mieści się tuż obok toruńskiej starówki wpisanej na listę UNESCO. To przestrzeń, która łączy wystawy, performance, muzykę eksperymentalną i edukację artystyczną w nowoczesnym budynku zaprojektowanym przez wrocławską pracownię R2.

Dla tych, którzy kojarzą Toruń głównie z gotykiem i piernikami, CSW może być zaskoczeniem.

Historia powstania centrum sztuki w Toruniu

Instytucja powstała w lutym 2006 roku z inicjatywy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu operacyjnego „Znaki Czasu”. Projekt wymagał współpracy czterech partnerów: ministerstwa, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Gminy Miasta Toruń oraz lokalnego Stowarzyszenia Przyjaciół Sztuk Pięknych Znaki Czasu. Kamień węgielny wmurowano w październiku 2006 roku, a budowę ukończono w grudniu 2007.

Toruńskie CSW to pierwszy w Polsce budynek całkowicie od podstaw wybudowany po 1939 roku i w całości poświęcony sztuce współczesnej. Wcześniej tego typu instytucje powstawały w adaptowanych obiektach.

Architektura budynku autorstwa Edwarda Lacha i pracowni R2 Leszka Rubika kontrastuje z otaczającym ją średniowiecznym krajobrazem Torunia. Nowoczesna bryła z charakterystycznymi przeszkleniami sąsiaduje bezpośrednio ze starówką wpisaną na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Co można zobaczyć w CSW Znaki Czasu

Centrum nie ma stałej ekspozycji w tradycyjnym rozumieniu. Zamiast tego oferuje cyklicznie zmieniające się wystawy sztuki współczesnej – od malarstwa i rzeźby, przez instalacje, aż po projekty multimedialne i wideo art. Program wystawienniczy obejmuje zarówno prezentacje polskich artystów, jak i międzynarodowe projekty.

Jedną z ciekawszych inicjatyw jest przestrzeń z rotującą kolekcją – co trzy tygodnie na ścianie pojawia się nowy obiekt z wieloaspektowej kolekcji sztuki CSW. To sposób na pokazanie szerokiego spektrum zbiorów bez koniędności organizowania wielkich wystaw czasowych.

Każdego roku w styczniu CSW gości wystawę World Press Photo – najbardziej prestiżowy konkurs fotografii prasowej na świecie. Toruńskie centrum pokazuje tę ekspozycję od 2009 roku, a Fundacja World Press Photo uznaje toruńskie prezentacje za jedne z najlepiej przygotowanych na świecie. To dobra okazja, żeby zobaczyć najważniejsze zdjęcia dokumentalne minionego roku.

Festiwale i wydarzenia kulturalne

CSW Znaki Czasu to nie tylko galeria. W kalendarzu instytucji pojawiają się trzy coroczne, międzynarodowe festiwale, które przyciągają zarówno artystów, jak i publiczność z całej Polski.

• CoCArt Music Festival (marzec) – festiwal nowej muzyki i sztuki audiowizualnej, gdzie spotykają się eksperymenty dźwiękowe z projekcjami wideo i instalacjami multimedialnymi
• Festiwal Performance „Koło Czasu” (listopad) – jedyna cykliczna impreza artystyczna w Toruniu w całości poświęcona performansom i wideo performance
• Międzynarodowy Festiwal Plakatu i Typografii PLASTER (maj) – prezentujący typografię i plakat jako dziedziny balansujące między nowoczesną technologią a tradycyjnym rzemiosłem graficznym

Poza festiwalami centrum organizuje wykłady, seminaria, programy rezydencyjne dla artystów, pokazy filmowe i działania edukacyjne. W ofercie pojawiają się też retransmisje koncertów i projekcje filmów artystycznych.

CSW dysponuje salami o łącznej powierzchni do 1000 m², co pozwala na organizację nie tylko wystaw, ale też kongresów, konferencji naukowych i wydarzeń dla większej publiczności.

Dla kogo jest Centrum Sztuki Współczesnej

To miejsce przede wszystkim dla osób zainteresowanych sztuką współczesną w jej różnych odsłonach – od tradycyjnych mediów po eksperymenty z nowymi technologiami. Nie trzeba być znawcą, żeby docenić prezentowane tu prace, choć pewna otwartość na niekonwencjonalne formy artystyczne się przyda.

Miłośnicy fotografii powinni zaplanować wizytę na styczeń, kiedy dostępna jest wystawa World Press Photo. Osoby interesujące się muzyką eksperymentalną i audioart znajdą coś dla siebie podczas marcowego CoCArt Music Festival.

Rodziny z dziećmi mogą skorzystać z programów edukacyjnych dostosowanych do młodszej publiczności, choć samo centrum nie jest typową atrakcją rodzinną – raczej miejscem, gdzie starsze dzieci mogą zetknąć się ze sztuką współczesną w przystępnej formie.

Architektura i przestrzeń wystawiennicza

Dwukondygnacyjny budynek zaprojektowany przez Edwarda Lacha i pracownię R2 wyróżnia się nowoczesnym charakterem. Duże przeszklenia wpuszczają naturalne światło, a elastyczna przestrzeń wystawiennicza pozwala na różnorodne aranżacje ekspozycji. Nowoczesne wyposażenie techniczne umożliwia prezentacje wymagające zaawansowanej infrastruktury – projekcje wideo, instalacje dźwiękowe czy multimedialne performance.

Lokalizacja przy Wałach gen. Sikorskiego 13 sprawia, że centrum znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie średniowiecznej starówki. To ciekawy kontrast – można w ciągu jednego dnia przejść się gotyckimi uliczkami, a potem zanurzyć w zupełnie innym świecie sztuki współczesnej.

Informacje praktyczne – bilety, godziny otwarcia, dojazd

Godziny otwarcia:

• wtorek-czwartek: 10:00-18:00
• piątek: 10:00-20:00
• sobota: 12:00-18:00
• niedziela: 12:00-18:00
• poniedziałek: nieczynne

Ceny biletów: Warto sprawdzić aktualne ceny na stronie www.csw.torun.pl lub pod numerem telefonu 56 610 97 00, ponieważ mogą się różnić w zależności od wystawy lub wydarzenia. Niektóre wydarzenia, jak retransmisje koncertów, mają ustalone ceny (np. 40 zł), podczas gdy pokazy filmowe z prelekcjami kosztują około 14-16 zł.

Jak dojechać: CSW znajduje się przy ulicy Wały gen. Sikorskiego 13, w centrum Torunia. Dojazd komunikacją miejską jest wygodny – kilka linii autobusowych zatrzymuje się w pobliżu. Dla zmotoryzowanych dostępne są parkingi w centrum miasta, choć w sezonie turystycznym znalezienie miejsca może wymagać cierpliwości. Najlepiej połączyć wizytę w CSW ze spacerem po starówce – oba miejsca dzieli zaledwie kilka minut pieszo.

Ile czasu zarezerwować: Na spokojne obejrzenie wystawy warto przeznaczyć około godziny, może półtorej. Jeśli w programie są dodatkowe wydarzenia – wykład, projekcja filmu czy performance – czas wizyty naturalnie się wydłuży. Piątkowe wydłużone godziny otwarcia do 20:00 to dobra opcja dla tych, którzy chcą połączyć zwiedzanie z wieczornym wyjściem.

Kontakt: telefon 56 610 97 00, e-mail: [email protected]